Dijital Cihazlarla Erken Tanışma ve Gelişim Riskleri

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi'nden Doç. Dr. Yaşar Barut, çocukların erken yaşlarda dijital cihazlara maruz kalmasının gelişimsel sıkıntılar yarattığı konusunda uyarılarda bulunuyor. Özellikle 0-6 yaş arası dönem, çocukların beyin gelişimi açısından kritik bir süreçtir. Bu dönemde, dijital ekranlar yerine deneyimsel öğrenme, oyun ve insan etkileşimine ağırlık verilmelidir. Erken yaşta dijital cihazlarla tanışan çocukların dil anlama, duygusal ifade gibi önemli alanlarda gecikmeler yaşama riski bulunmaktadır.

Uzun Süreli Ekran Kullanımının Zararları

Doç.

Dr. Barut, dijital cihazların uzun süreli kullanımının çocuklarda dikkat eksikliği, uyku bozukluğu ve sosyal becerilerde zayıflıklara yol açabileceğini belirtiyor. Araştırmalar, ekran süresinin dikkat eksikliği ve hiperaktivite gibi belirtileri tetikleyebileceğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, dijital ekranlardan yayılan mavi ışık, uyku hormonlarını olumsuz etkileyerek uyku sorunlarına neden olabilmektedir. Sosyal gelişim açısından da ekranlar, yüz yüze etkileşimlerin yerini alarak empati ve sosyal ipuçlarını okuma yeteneklerini zayıflatabilir.

Dijital Cihazların 'Sakinleştirici' Olarak Kullanılması

Çocuklarını oyalamak veya sakinleştirmek amacıyla dijital cihazlara başvuran ebeveynlerin, uzun vadede çocukların duygusal düzenleme becerilerini olumsuz etkileyebileceği konusunda dikkatli olmaları gerekmektedir. Çocuklar, duygusal zorluklarla başa çıkmayı öğrenmek yerine bu duyguları bastırmak için cihazlara bağımlı hale gelebilir. Bu durum ilerleyen yaşlarda stres ve kaygı yönetimi konularında ciddi sorunlara yol açabilir.

Aileler ve Öğretmenler İçin Tavsiyeler

Çocukların dijital dünyayla sağlıklı ilişkiler kurabilmeleri için ebeveynler ve öğretmenler örnek olmalıdır. Teknoloji kullanımı konusunda rol model olmak, çocukların ekran süresini sınırlamaya yardımcı olacaktır. Özellikle okul öncesi dönemde ekran süresi günde bir saati aşmamalıdır. Kitap okuma, açık havada oyun oynama gibi etkinlikler teşvik edilmelidir. Aynı zamanda, çocuklarla dijital içerikleri izleyip sonra bu içerikler hakkında konuşmak, onların dijital okur yazarlığını artıracaktır.

Devlet Politikaları ve Medya Okuryazarlığı

Doç. Dr. Barut, devlet politikalarının da bu konuda aktif rol alması gerektiğini vurguluyor. Medya okuryazarlığının okul müfredatlarına entegre edilmesi, çocukların bilinçli medya kullanıcıları olarak yetişmelerine katkı sağlayacaktır. Çocukların ekran bağımlılığını önlemek adına ailelere yönelik rehberlik hizmetleri sunulmalı ve aktif öğrenme yöntemleri teşvik edilmelidir. İskandinav ülkeleri ve Japonya, bu konuda başarılı uygulama örnekleri sunmakta ve bu tür politikaların yaygınlaştırılması teşvik edilmektedir. .

Kaynak: IHA