BM Güvenlik Konseyi'nin "Snapback" Kararı Devrede

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) 2231 sayılı kararı kapsamında yer alan "snapback" mekanizması devreye girdi.

Uzun süredir diplomatik çabalara rağmen anlaşma sağlanamadığı için mekanizma gece yarısı aktifleşti. İran Cumhurbaşkanı, ABD'nin çeşitli bahanelerle olası bir nükleer anlaşmayı engellemeye çalıştığını dile getirdi.

İngiltere, Fransa ve Almanya'dan oluşan E3 ülkeleri, İran'a yönelik BM yaptırımlarının yeniden yürürlüğe girmesine neden olan bu süreci 28 Ağustos'ta başlattı ve 30 günlük prosedürün sonunda yaptırımlar geri geldi.

ABD ve Avrupa İlişkilerinde Gerilim

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Tahran'ı doğrudan görüşmeleri kabul etmeye çağırdı. BM üyesi ülkelere İran liderlerine yaptırımları uygulamaları için baskı yapma çağrısında bulundu.

Avrupa'nın önde gelen ülkeleri ise İran'la yeni bir diplomatik çözüm arayışında olduklarını ve İran'ın nükleer silah sahibi olmasını engellemek için çalıştıklarını belirttiler. İran ise Avrupa'yı, ABD'nin etkisinde kalarak İran'a karşı adımlar atmakla suçladı.

BM Yaptırımları Geri Döndü

2015 yılında Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) kapsamında kaldırılan İran'a yönelik BM yaptırımları yeniden yürürlüğe girdi. Bu yaptırımlar, İran'a silah ambargosu, nükleer ve füze kısıtlamaları ile mali ve seyahat yasaklarını içeriyor. Ayrıca BM üyesi ülkeler, İran'a ve İran'dan yapılan deniz ticareti sevkiyatlarını denetleme yetkisine sahip olacak. Yaptırımların devreye girmesiyle İran ekonomisi daha da zayıflarken, döviz kuru ciddi bir şekilde yükseldi.

İran'ın Yaptırımlara Tepkisi

İran Dışişleri Bakanlığı, yaptırımları "hukuksuz, temelsiz ve provokatif" olarak nitelendirdi.

Ülke içindeki yetkililer, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile yapılan işbirliği anlaşmasının geçersiz hale geldiğini belirterek, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması'ndan (NPT) çekilme seçeneğini değerlendirdiklerini açıkladı. Ancak İran hükümeti ve Cumhurbaşkanı, NPT'den çıkma konusunda temkinli bir yaklaşım sergiliyor.

Avrupa ve İran Arasındaki Hukuki Tartışmalar

İran, mekanizmanın uygulanmasına dair Avrupa ülkelerinin hukuki dayanağı olmadığını savunuyor.

Tahran, ABD'nin 2018'deki anlaşmadan çekilmesinin ardından Avrupa'nın yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve bu nedenle anlaşmadaki "katılımcı" statülerini kaybettiğini öne sürüyor. İran tarafı, Avrupa'nın ABD'nin etkisinde kalarak haksız yere bu süreci başlattığını ifade ediyor. Yaşanan bu gelişmeler, uluslararası arenada İran konusundaki diplomatik çabaların zorluğuna işaret ediyor. .

Kaynak: AA